Προσωπική Προσέγγιση
Ο άνθρωπος μέσα στον ρόλο του. Η παρέμβαση μέσα στο σύστημα.
Ο Χαράλαμπος Πετράς συνθέτει στην προσέγγισή του την Ψυχολογία, την Ανθρωπολογία και το Coaching με τη μακρά εμπειρία του από τη συνεργασία με ηγέτες και οργανισμούς. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο άνθρωπος ως πρόσωπο, ρόλος, σχέση και ταυτότητα μέσα στο οργανωσιακό σύστημα.
Η παρέμβαση εστιάζει στη σχέση ανάμεσα στο πρόσωπο και το περιβάλλον μέσα στο οποίο ασκεί τον ρόλο του. Στις ατομικές συνεδρίες εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο το πρόσωπο αντιλαμβάνεται, νοηματοδοτεί και ασκεί αυτόν τον ρόλο στην πράξη. Στα οργανωσιακά έργα, η ίδια οπτική διευρύνεται στις σχέσεις, στις δομές, στην κουλτούρα και στις συνθήκες μέσα στις οποίες καλείται να υπάρξει πραγματική αλλαγή.
Σημεία αναφοράς παραμένουν το πρόσωπο, το αίτημα, ο ρόλος και το επιδιωκόμενο οργανωσιακό αποτέλεσμα.
Από την προσωπική μετακίνηση στο οργανωσιακό αποτέλεσμα
Η ηγεσία είναι ρόλος και σχέση μέσα σε έναν οργανισμό και, ταυτόχρονα, προσωπική εμπειρία εαυτού. Ασκείται σε ένα σύστημα ευθύνης, εξουσίας, προσδοκιών και αλληλεξάρτησης, ενώ κάθε ηγέτης κατοικεί τον ρόλο με τη δική του ταυτότητα, το προσωπικό του στυλ και τα δικά του μοτίβα σκέψης, συναισθήματος και συμπεριφοράς.
Η coaching εργασία βρίσκεται ακριβώς στη συνάντηση αυτών των δύο επιπέδων: στον τρόπο με τον οποίο το πρόσωπο ασκεί τον ρόλο του και στον τρόπο με τον οποίο το οργανωσιακό περιβάλλον τον πλαισιώνει, τον ενεργοποιεί και τον δοκιμάζει.
Ο άξονας Being, Knowing & Acting συμπυκνώνει αυτή την κίνηση: παρουσία μέσα στον ρόλο, βαθύτερη κατανόηση του εαυτού και της πραγματικότητας και μεταφορά της επίγνωσης στην πράξη. Η διερεύνηση αφορά τη σκέψη, το συναίσθημα, τις παραδοχές και τα νοήματα, αλλά επιστρέφει στις αποφάσεις, στις σχέσεις και στη συμπεριφορά. Η αξία της γίνεται ορατή όταν μεταβάλλεται ουσιαστικά ο τρόπος με τον οποίο το στέλεχος λειτουργεί μέσα στον ρόλο του.
Η επίγνωση αποκτά σημασία όταν επηρεάζει εμπράκτως την κρίση, τη λήψη αποφάσεων, την επιδραστικότητα, τον αυτοέλεγχο και την ανάληψη ευθύνης. Ταυτόχρονα, το οργανωσιακό αίτημα δεν μπορεί να μετατρέπει ένα συστημικό ζήτημα σε αποκλειστικά ατομικό πρόβλημα.
Αρχιτεκτονική του Coaching
Η πολυπλοκότητα του ανθρώπου, του ρόλου και του οργανωσιακού συστήματος απαιτεί παρέμβαση που σχεδιάζεται γύρω από την πραγματική περίπτωση. Για τον Χαράλαμπο Πετρά, το coaching βασίζεται σε μια αρχιτεκτονική παρέμβασης που διαμορφώνεται κάθε φορά με βάση το αίτημα, το πρόσωπο ή την ομάδα, τον ρόλο, το οργανωσιακό περιβάλλον και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
Μοντέλα, προσεγγίσεις και τεχνικές αξιοποιούνται μέσα σε αυτή την αρχιτεκτονική χωρίς να μετατρέπονται σε προκαθορισμένη ακολουθία. Οι βασικές αρχές και τα επαγγελματικά όρια παραμένουν σταθερά, ενώ η παρέμβαση διατηρεί την αναγκαία ευελιξία ώστε να ακολουθεί αυτό που έχει πραγματική σημασία για τη συγκεκριμένη εργασία.
Στα οργανωσιακά έργα, η αρχιτεκτονική διαμορφώνεται αντίστοιχα γύρω από την ανάγκη, την κουλτούρα, τους εμπλεκόμενους ρόλους και το αποτέλεσμα που επιδιώκεται. Η μέθοδος υπηρετεί την παρέμβαση, δεν την καθορίζει.
Η συνεδρία coaching
Η συνεδρία αποτελεί χώρο επεξεργασίας του τρόπου με τον οποίο το στέλεχος αντιλαμβάνεται μια κατάσταση και ασκεί τον ρόλο του. Μπορεί να αναγνωρίσει μοτίβα και παραδοχές, να εξετάσει διαφορετικές θέσεις και να συνδέσει τη νέα κατανόηση με συγκεκριμένες επιλογές και δράση.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτούν οι περιοχές όπου δεν υπάρχει ακόμη καθαρή απάντηση: μεταβάσεις, κρίσιμες αποφάσεις, αντιφατικές απαιτήσεις, επιτυχία και αποτυχία, όρια προηγούμενων τρόπων λειτουργίας. Εκεί το στέλεχος καλείται να διατηρεί την ικανότητα σκέψης και επιλογής υπό πίεση και αβεβαιότητα.
Έλεγχος και εμπιστοσύνη, σταθερότητα και αλλαγή, αναστοχασμός και αποφασιστικότητα αποτελούν συχνά ταυτόχρονες απαιτήσεις του ρόλου και όχι διλήμματα που επιλύονται οριστικά με την επιλογή της μίας πλευράς. Μέσα από αυτή τη διεργασία αναπτύσσεται η ηγετική παρουσία: η δυνατότητα να στέκεται κανείς με μεγαλύτερη συνοχή στη θέση του, να παραμένει διαθέσιμος στη σκέψη και στη σχέση και να αναλαμβάνει την ευθύνη της απόφασης ακόμη και όταν η βεβαιότητα δεν είναι διαθέσιμη.
Η αξία της συνεδρίας κρίνεται, τελικά, από όσα επιστρέφουν μετά από αυτήν στην πραγματική άσκηση του ρόλου.
Πλαίσιο και επαγγελματική ευθύνη
Η σαφήνεια του σκοπού, οι διακριτοί ρόλοι, τα επαγγελματικά όρια και η εμπιστευτικότητα αποτελούν μέρος της ποιότητας της παρέμβασης. Στις οργανωσιακές συνεργασίες συμφωνούνται εξαρχής ο σκοπός, η ατζέντα, οι ρόλοι, ο τρόπος παρακολούθησης της συνεργασίας και τα όρια της πληροφόρησης. Η coaching σχέση παραμένει συνδεδεμένη με τον συμφωνημένο οργανωσιακό σκοπό, ενώ το περιεχόμενο των συνεδριών προστατεύεται.
Με αυτόν τον τρόπο, εμπιστευτικότητα και λογοδοσία συνυπάρχουν, προστατεύοντας τόσο την αυτονομία του στελέχους όσο και την ευθύνη απέναντι στον οργανισμό.
Η προσέγγιση συνδέει έτσι το πρόσωπο με τον ρόλο, την επίγνωση με τη δράση και την προσωπική μετακίνηση με το οργανωσιακό αποτέλεσμα.